S艂ownik Polskiej My艣li Politycznej
J贸zef Wereszczy艅ski
J贸zef Wereszczy艅ski (1530?-1598?), urodzi艂 si臋 na Ukrainie, zapewne w Zbara偶u kszta艂ci艂 si臋 w Krasnymstawie i na uniwersytetach zagranicznych. Kanonik che艂mski (1577), od 1581 r. opat komendatoryjny benedyktyn贸w w Sieciechowie (1581), utrzymuj膮cy bliskie kontakty z S.F. Klonowicem. W 1592 r. prekonizowany biskupem kijowskim, nie przyj膮艂 jednak sakry biskupiej. Opr贸cz omawianych przez Tarnowskiego traktat贸w politycznych, by艂 Wereszczy艅ski tw贸rc膮 traktat贸w moralistycznych, ubarwionych satyr膮 i anegdot膮 obyczajow膮, jak Go艣ciniec pewny niepomiernym moczyg臋bom a obmierz艂ym wydmikuflom 艣wiata tego (1598) czy Regu艂a, to jest Nauka albo post臋pek dobrego 偶ycia kr贸la chrze艣cija艅skiego (1587), zdaniem M. Korolko b臋d膮ca w znacznym stopniu plagiatem z “呕ywota cz艂owieka poczciwego” Reja, kt贸rego Wereszczy艅ski zwalcza艂 w “Go艣ci艅cu” jako pijanic臋 i ob偶artucha (J贸zef Wereszczy艅ski, [w:] Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny, t. II, Warszawa 1985, s. 572). Zmar艂 w 1598 lub 1599 r.
Wydania dzie艂 Wereszczy艅skiego: Kazania, wyd. I. Ho艂owi艅ski, Petersburg 1854; Pisma polityczne J贸zefa Wereszczy艅skiego z wiadomo艣ci膮 o jego 偶yciu i pismach i z do艂膮czeniem podobizny w艂asnor臋cznego jego podpisu, wyd. K.J. Turowski, Krak贸w 1858; Pisma tre艣ci rozmaitej, wyd. K.J. Turowski, Krak贸w 1860; fragm. Go艣ci艅ca, [w:] Dawna facecja polska, wyd. J. Krzy偶anowski, K. 呕ukowska- Billip, Warszawa 1960; ??? - ???
Opracowania: Mecherzy艅ski K., Historia wymowy w Polsce, t. 2, Krak贸w 1856; Nowak-D艂u偶ewski J., Okoliczno艣ciowa poezja polityczna w Polsce. Zygmunt III, Warszawa 1971.