S艂ownik Polskiej My艣li Politycznej
Pawe艂 W艂odkowic
Pawe艂 W艂odkowic [Paulus Vladimiri] (1370?-po 1435), urodzony w Brudzeniu nad Skrwi膮 w ziemi dobrzy艅skiej jako syn W艂odka lub W艂odzimierza z rodu Do艂臋g贸w. Po pocz膮tkowych naukach w kraju (prawdopodobnie w P艂ocku, gdzie mia艂 przyj膮膰 艣wi臋cenia kap艂a艅skie) studiowa艂 w Pradze, zdobywaj膮c tam bakalaureat w 1385 r. i magisterium sztuk wyzwolonych w 1393 r. Po otrzymaniu nadto bakalaureatu dekret贸w na wydziale prawa tego偶 uniwersytetu, prowadzi艂 wyk艂ady na wydziale sztuk w latach 1396-97, po czym wr贸ci艂 do Kr贸lestwa Polskiego, gdzie w 1398 r. otrzyma艂 scholasteri臋 w Poznaniu, a w 1400 kanoni臋 w P艂ocku. Od 1404 r. kontynuowa艂 studia prawnicze w Padwie, gdzie s艂ucha艂 m.in. jednego z g艂贸wnych przedstawicieli nurtu koncyliarystycznego Francisco Zabarelli (1339?-1417) i gdzie uzyska艂 licencjat prawa kanonicznego (dekret贸w) w 1408 r.. Nast臋pnie przebywa艂 W艂odkowic w Pizie podczas rozpocz臋tego tam soboru w 1409 r., a w kolejnym roku, w Bolonii, przedstawia艂 papie偶owi spraw臋 呕mudzin贸w. Po powrocie do kraju zosta艂 kustoszem i kanonikiem katedry krakowskiej, przed ko艅cem tego偶 roku - za zezwoleniem papie偶a - otrzyma艂 doktorat praw i podj膮艂 wyk艂ady na wydziale praw Akademii Krakowskiej, w latach 1414 i 1415 pe艂ni膮c funkcj臋 jej rektora. Prawnymi problemami sporu Polski i Litwy z Zakonem Krzy偶ackim zajmowa艂 si臋 najp贸藕niej od 1404 r., gdy przebywa艂 w Padwie i Rzymie wsp贸艂pracuj膮c z Mateuszem z Krakowa nad propozycjami dotycz膮cymi reformy Ko艣cio艂a. Po raz pierwszy wyst膮pi艂 w tym sporze czynnie w trakcie s膮du rozjemczego Zygmunta Luksemburskiego sprawowanego w Budzie w 1412 r., pe艂ni膮c rol臋 pe艂nomocnika ksi臋cia Janusza Mazowieckiego, przez pewien czas zast臋puj膮c tak偶e pe艂nomocnika kr贸la W艂adys艂awa Jagie艂艂y, biskupa pozna艅skiego Andrzeja 艁askarza. Jako rektor Akademii Krakowskiej i pe艂nomocnik kr贸la W艂adys艂awa Jagie艂艂y, W艂odkowic bra艂 nast臋pnie udzia艂 w obradach Soboru w Konstancji (od 1415 do zako艅czenia obrad w maju 1418 r.), gdzie polemizowa艂 z rzecznikiem Krzy偶ak贸w, Janem Falkenbergiem, zarzucaj膮cym mu stanowisko koncyliarystyczne. W 1420 r. W艂odkowic uczestniczy艂 w s膮dzie cesarskim we Wroc艂awiu, a w latach 1421 i 1424 w s膮dach papieskich w Rzymie. Po powrocie z Rzymu w 1424 r. wycofa艂 si臋 z dyplomacji; przez pewien czas by艂 proboszczem ko艣cio艂a 艢wi臋tego Idziego w Krakowie, za艣 lata 1425-27 sp臋dzi艂 w diecezji pozna艅skiej, nosz膮c tytu艂 kanonika i prebendarza pozna艅skiego (wedle niekt贸rych 藕r贸de艂 ju偶 w 1424 r. mia艂 obj膮膰 probostwo w K艂odawie). Od 1427 r. osiad艂 ponownie w Krakowie, bra艂 udzia艂 w komisji przygotowuj膮cej proces beatyfikacyjny kr贸lowej Jadwigi, jeszcze w 1434 r. pisa艂 do Zbigniewa Ole艣nickiego list, w kt贸rym domaga艂 si臋 rozwi膮zania Zakonu Krzy偶ackiego. Wedle ostatnich ustale艅 zmar艂 2 marca 1436 r. w Krakowie.
Wydania prac Paw艂a W艂odkowica z Brudzenia: Magistri Pauli Vladimiri Tractatus de potestate papae et imperatoris respectu infidelium (O w艂adzy cesarza i papie偶a wobec pogan), [w:] Rerum publicarum scientiae quae saeculo XV in Polonia viguit monumenta litteraria, ed. curavit Michael Bobrzy艅ski, Cracoviae, Acad. Litterarum 1878, seria “Starodawne Prawa Polskiego Pomniki”, t. V, cz. I; Magistri Pauli Vladimiri, decretorum doctoris “Scriptum denunciatorium errorum Satyrae Ioannis Falkenberg, wyd. S.F. Be艂ch, Roma 1955; Be艂ch S.F., Paulus Vladimiri and his Doctrine concerning International Law and Politics, 2 t., The Hague 1965; Pisma wybrane Paw艂a W艂odkowica, 3 tomy, wyd. L. Ehrlich, Warszawa 1966-69.